Mwy o Lyfrau

Ar ôl wythnosau o ddarllen gyda Blasu dyma rywbeth ysgafnach, cwblhau mewn cwpl o ddiwrnod. Mae'n dweud y stori ei brwydr yn erbyn salwch difrifol (a gordewdra) a'i benderfyniad i ddychwelyd i seiclo. Llyfr diddorol, er erbyn y diwedd mae gormod o restrau - ei hof seiclwyr, ei hof lleoedd ar y Tour de France, ayyb.

Roedd fy merch yn tacluso'i silff llyfrau ac yn wneud tomen o'i hen lyfrau ysgol gynradd. Ymhlith yr hwn oedd Cês Hana, stori wir am ferch Iddewig ifanc o Tsiecoslofacia yn ystod yr ail ryfel byd. Mae cyfarwyddwraig amgueddfa'r holocost yn Siapan yn derbyn y cês o amgueddfa Auschwitz, ac mae'r llyfr yn dweud am ei hymdrechion i ddarganfod hanes perchennog y cês yn 2000, a hefyd stori Hana ei hunan yn y 1940au. Anelwyd at blant yw'r llyfr hwn, ond mae e o ddiddordeb i bawb ac yn addas i ddysgwyr hefyd.

Un o'r pethau mwyaf pwysig wnaethon ni yn y dosbarth dros y ddwy flwyddyn ddiwethaf oedd darllen llyfrau go iawn. Dweud y gwir do'n i ddim yn darllen yn aml, hyd yn oed yn Saesneg, a dw i ail-ddarganfod y pleser. Nofelau cyfoes yw'r rhai o'n i wedi bod yn darllen yn y dosbarth: Craciau gan Bet Jones a Rhwng Edafedd gan Lleucu Roberts, y ddau enillodd gwobrau llenyddol. Darllenon ni hefyd Noson yr Heliwr ond dyn ni ddim yn sôn amdano. I ddechrau roedd darllen yn Gymraeg yn anodd iawn, ond mae'n dod yn haws. Dw i'n ceisio darllen heb eiriadur, dyfalu y rhan mwyaf o eiriau anghyfarwydd a jyst symud ymlaen. Weithiau dyw pethau ddim yn wneud synnwyr o gwbl ac wedyn dw i'n edrych yn y geiriadur. Mae'r ymarfer yn talu yn dda; mae llawer mwy o hyder 'da fi bellach a dw i'n mwynhau llyfrau Cymraeg go iawn.

Ffeindiodd 'ngwraig nifer o lyfrau Cymraeg mewn rhyw siop elusen tua blwyddyn yn ôl, felly ar hyn o bryd dw i'n darllen Atyniad gan Fflur Dafydd, enillydd gwobr hefyd. Dw i ddim ond gorffen y ddwy bennod gyntaf, felly fydd yr adolygiad ddim yn dod mor fuan. [Gair i'r gall: mae'r drefn geiriau'n bwysig iawn yn Gymraeg. Rhyw siop elusen = Oxfam/Barnardos. Siop rhyw elusen = Ann Summers i'r tlodion]

Prynodd hi sawl llyfr eleni o stondinau Y Lolfa a Gwasg Gomer yn Eisteddfod yr Urdd, felly mae rhestr darllen hir 'da fi nawr. Joio, joio. Yr un oedd yn fy nrysu i oedd Bryn y Crogwr. Ro'n i'n meddwl am Jones y Stêm, ond na, lle, nid person, yw'r teitl yn cyfeirio ato fe.

Adolygiad Blasu

Do'n i ddim yn siŵr am y llyfr hwn i ddechrau. Llyfr am goginio, phobi a merched y wawr yw e? Darllenon ni ddetholiad yn y dosbarth ac ar ôl i fi orffen yr ail bennod cefais i fy machu.

Mae'r stori'n dechrau yn 2010 gyda Pegi yn ei pharti pen-blwydd 80 oed yn meddwl nôl am ei bywyd, ac yn ogystal â chofion hapus mae'n amlwg bod cysgodion tywyll yn llechu yn y cefndir hefyd. Wedyn dyn ni'n mynd nôl i 1937 pan oedd hi'n 7 oed ac mae gweddill y llyfr yn dweud ei stori hi.

Nid yn ei geiriau ei hun dywedir y stori ond gan sawl person oedd yn bwysig yn ei bywyd, pob pennod gan berson gwahanol. Trwy sawl llais a dros 80 mlynedd dyn ni'n dysgu hanes Pegi ac yn gweld bywyd mewn cymuned wledig yng ngogledd Cymru. Mae pob pennod yn dechrau gyda rysáit, rhyw fath o fwyd oedd yn bwysig iddi, neu sy'n ei hatgoffa hi o'r gorffennol.

Mae Manon Steffan Ros wedi creu nofel unigryw, ac mae ei sgil mewn gwehyddu edafedd y stori yn amlwg. Enillodd hi lyfr y flwyddyn yng nghategori ffuglen gyda Blasu yn 2012 ac mae'n hawdd gweld pam. Weithiau dw i'n gripped gan stori antur neu dditectif ond prin gan stori fywgraffyddol. Mwynheais i bob tudalen a gallwn i ddim stopio darllen.

Prin iawn hefyd, mae stori wreiddiol Cymraeg wedi cael ei chyfieithu i Saesneg, a dw i'n meddwl am brynu The Seasoning i 'nhad yn Lloegr.